Het Isenheimer Altaarstuk

18 januari 2014
t/m 28 februari 2014

Het Isenheimer Altaarstuk

Isenheim 1515 – Den Haag/Uden 2014

Het Isenheimer Altaar van Matthias Grünewald uit 1515 is voor veel hedendaagse kunstenaars een grote inspiratiebron geweest. De heftige dramatiek waarmee het lijden van Christus aan het kruis is afgebeeld, de indrukwekkende weergave van de opstanding, het hallucinerende engelconcert bij de verkondiging van Maria, de verzoekingen van St. Antonius, het geluk van Maria met haar pasgeboren kindje met uitzicht op een gigantisch goddelijk hemelgewelf. Alles is erin te vinden - de grote thema’s van de mensheid.

Behalve een imponerend is het ook een complex altaar. Het is een veelluik dat in drie standen getoond kan worden. Geheel gesloten valt de nadruk op de kruisiging. De weergave van de met wonden overdekte Christus is confronterend en nog altijd uniek binnen de kunstgeschiedenis. De tweede zichtzijde toont de annunciatie en de geboorte van Jezus. Vermaard is de weergave van de Verrijzenis: de boven het graf zwevende Christus tegen een verblindende zon, verschenen in het holst van de nacht. De laatste en derde stand is gewijd aan de heilige Antonius. Op een van de zijvleugels debatteert hij met een andere kluizenaar, Paulus van Thebe, op het andere luik wordt hij door helse bekoringen verzocht. De heilige Antonius was patroonheilige van de Antonianen, een broederschap die zich bekommerde om slachtoffers van een ernstige huidziekte. Het altaarstuk is geschilderd voor het klooster te Isenheim bij Colmar.

De afgelopen jaren hebben studenten aan de Kunstacademie in Den Haag in het tweede of derde jaar van hun studie in opdracht van docent Christie Van Der Haak een aantal werken gemaakt naar dit beroemde altaarstuk. Een dergelijke opdracht is ongewoon binnen het kunstonderwijs met zijn nadruk op eigen thema’s en inspiratie. In zekere zin werkte de opdracht daarom ontregelend, hij leidde naar een ander spoor, maar daarna volgde de ontdekking van nieuwe mogelijkheden. De confrontatie met het meesterwerk uit Colmar stelde aan de studenten ook vragen over het geloof, het leven en dood, religie en kerk, binnen en buiten de kunst. Deze ervaringen zijn door henzelf kort verwoord en bieden een inzicht in hoe divers deze vraagstukken momenteel worden beleefd.

Het beroemde altaarstuk van Matthias Grünewald, ontleed, gekopieerd en geherinterpreteerd door studenten aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunst Den Haag
Het beroemde altaarstuk van Matthias Grünewald, ontleed, gekopieerd en geherinterpreteerd door studenten aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunst Den Haag