Introductie

Het '''Museum voor Religieuze Kunst''' werd in 1973 opgericht. De toen nog bescheiden collectie werd

tentoongesteld in een vrijgemaakte vleugel van de abdij Maria Refugie van de zusters Birgittinessen aan de rand van Uden. In de loop der jaren is de collectie expansief gegroeid, werd het museum diverse malen uitgebreid en verrijkt met een kruidentuin. De laatste verbouwing vond plaats in het voorjaar 2005. In de geheel gerenoveerde abdijvleugel wordt tot 2007 een deel van de collectie middeleeuwse beelden van het Rijksmuseum Amsterdam te Amsterdam getoond. Het Museum heeft nieuwbouwplannen, waarmee naar verwachting in 2007 een begin zal worden gemaakt.

De collectie

Aanvankelijk bestond de collectie uit de verzameling van het bisdom 's-Hertogenbosch, preciosa van

de zusters Birgittinessen en een groot bruikleen middeleeuwse beelden van het Rijksmuseum. Hiermee werd de basis gelegd voor de huidige collectie die in hoofdzaak een Zuidnederlandse en Brabantse signatuur draagt. Het museum herbergt een grote verzameling middeleeuwse beelden, een groep zeer zeldzame monstransen van rond 1500, een omvangrijke collectie volksdevotie, waaronder tienduizenden bidprentjes, en een groot aantal stukken, dat de geschiedenis van de abdij en van de regio belicht. Bijzonder zijn ook de deelverzamelingen iconen en hedendaagse religieuze kunst, die wegens ruimtegebrek overigens niet altijd getoond kunnen worden.

De Kruidentuin

De binnen de muren van het kloostercomplex gelegen kruidentuin is bijna dertig jaar geleden

aangelegd volgens het principe van de middeleeuwse ‘cruydthof’: een strak ingedeelde tuin met verschillende bedden die omgeven worden door paadjes. De Udense kloostertuin omvat vier afdelingen. Naast de geneeskrachtige planten, waar de kruiden traditioneel naar hun werking bij elkaar zijn geplaatst, zijn er aparte bedden voor de keukenkruiden, de verfstofplanten en de min of meer zeldzame inheemse gewassen. In totaal staan er ruim 150 soorten planten, waarvan sommige op meerdere plaatsen voorkomen omdat ze voor diverse doeleinden worden gebruikt.

Bilzenkruid

Bloeiend bilzenkuid
Hyoscyamus niger L.

Een van de vroegere geneeskruiden. De plant bevat een aantal alkaloïden zoals hyoscine, hyoscyamine, atropine en scopolamine. In de middeleeuwen speelde deze een belangrijke rol in de hekserij. Ook nu nog wordt de plant ingezet in de farmacie ter bereiding van o.a. pijnstillers en anti-spasmodica.

Vruchten van wolfskers
Atropa Belladonna L.
Een ander nog steeds gebruikt geneeskruid, o.a. in de oogheelkunde (verwijden pupillen). Bevat alkaloïden die spierverslappend werken.

ZEER VERGIFTIG!