Een kroonluchter uit Eindhoven

De kroonluchter van de Bossche edelsmid Jos Jonkergouw uit 1909 is een precieze kopie van de laatgotische kroonluchter uit de Sint Jan in Den Bosch. Met één verschil: niet de heilige Victor, maar de H. Antonius van Padua staat hier in het midden onder een nis. De ‘heiligen-ruil’ is niet toevallig, maar is het gevolg van de bijzondere devotie van een Rotterdamse effectenhandelaar.

Deze zakenman, Johannes Grewen, schonk begin 20^e eeuw een groot deel van zijn aanzienlijk vermogen aan het bisdom Den Bosch om daarmee de bouw van kerken en kapellen mogelijk te maken. Deze nieuwe heiligdommen werden in die tijd op talrijke plaatsen in het bisdom opgericht om onderdak te kunnen bieden aan het snel stijgend aantal gelovigen. Grewen stelde slechts één voorwaarde aan zijn genereuze gift, maar die was dan ook hoogst opmerkelijk: alle kerken, betaald met zijn geld, dienden te worden gebouwd ter ere van de heilige Antonius. Grewen was namelijk een vurig vereerder van de beroemde franciscaan uit Padua.

De gevolgen van deze conditie werden snel zichtbaar. In het bisdom Den Bosch werden in korte tijd tientallen kerken opgericht met Antonius als (gedeeld-) patroon. In ruim tien jaar verrezen alleen in Eindhoven al drie Antoniuskerken.

De eerste werd in Fellenoord (Woensel) gebouwd. Bouwpastoor Peters kreeg maar liefst 125.000 gulden van Grewen toegestoken, maar moest hiervoor wel een belangrijke concessie doen. Zijn favoriete heilige Rochus, van oudsher vereerd in Fellenoord, moest een stapje terug doen ten faveure van Antonius. En zo verscheen Antonius te midden van de kroonluchter.