Machutus uit Vught

Vught geldt als een deftig dorp, en daarom is de herinvoering van de oude, middeleeuwse devotie tot de heilige Machutus in de loop van de negentiende eeuw misschien wel mislukt.

Via het beroemde vroegmiddeleeuwse klooster van Gembloers bij Namen en via Utrecht zou de verering van Machutus al vroeg in Vught hebben plaats gevonden. Men fluistert zelfs over de elfde eeuw. Het valt moeilijk te achterhalen. Maar de ouderdom van dit beeld, met als herkomst de St. Petruskerk te Vught, geeft aan dat de verering van de H.Machutus in Vught ver in de tijd teruggaat.

Het beeld, dat de heilige zittend weergeeft gekleed als bisschop compleet met mantel, staf en mijter, dateert immers al van rond 1480. Misschien is het zelfs nog iets ouder. Bovendien is het een Brabants beeld. En dit gegeven kan de oude banden met Vught nogmaals benadrukken.

De heilige Machutus, in Bretagne vooral vereerd in het naar hem genoemde Saint Malo, behoorde tot de groep Ierse missionarissen die in de loop van de zevende eeuw naar het Europese vasteland trokken om daar zendingswerk te verrichten. Hij wordt speciaal aangeroepen voor kinderziektes. Een daarvan is het bedplassen.. En deze laatste hoedanigheid heeft naar alle waarschijnlijkheid de opleving van de devotie tot Machutus te Vught in de weg gestaan. Machutus werd aangeduid als ‘die’n beddenpisser’. Om zulk een heilige zaten zij in Vught schijnbaar niet verlegen. Dan maar naar Esscharen bij Grave waar de devotie tot Machutus nog springlevend is, hoewel het beeld daar veel jonger is. Dat dateert uit het einde van de achttiende eeuw en werd gesneden door Petrus Verhoeven, een beeldhouwer uit Uden.